BESLENME VE UYKU
Performans artiriminda en onemli unsurlardan biri de beslenmedir. Bilincli ve yeterli beslenme ile sporcunun performansi artacagi gibi, dengesiz ve yetersiz beslenme ile de performans duser. Beslenme denince akla sadece g?da alma islemi gelmemelidir. Dinlenme ve uyku da beslenme ile ic ice incelenmelidir. Iyi beslenme cok yemek yemek anlam?na gelmez. Onemli olan vucudun ihtiyaci olan besinlerden yeteri kadar ve dengeli olarak almaktir.
Basketbol antrenmanlari, agir antrenmanlardan sayildigindan basketbolcu de agir is yapmis ve kaslari yorulmustur. Yorulan kaslarin tekrar kuvvetli hale gelebilmesi icin dinlenme sarttir. Dinlenmeyi aktif ve pasif olarak ikiye ayirmaktayiz. Aktif dinlenme icin antrenmanlardan sonra stretching yapmak ve 1 - 2 dakikalik hafif jog temposunda kosmak yeterlidir. Boylece yorgunluga neden olan ve adalelerde biriken laktik asit dagitilacaktir. Uyku ise pasif dinlenmedir. Basketbol antrenmanlari yapan bir sporcu gecede en az 9 - 10 saat uyumalidir. Gunde iki antrenman yapan sporcularin gunde 1 - 2 saat ogle uykusuna yatmalari da tavsiye edilir. Ancak, antrenman baslama saatinden en az iki saat once uyanm?s olmak vucut fonksiyonlarinin normale donmesi acisindan onemlidir.
Calisan kaslarda iki tur enerji aciga cikar: aerobik enerji ve anaerobik enerji. Aerobik enerji oksijen yardimi ile, anaerobik enerji ise oksijensiz olarak uretilir. Bu enerjiler cabuklugu, patlayici gucu ve dayanikliligi saglar. Kisacasi; bir basketbolcunun her iki enerji turune de ihtiyaci vardir. Bu enerji turleri degisik besin gruplarindan elde edildigi icin dengeli beslenme sarttir.
Aerobik enerji protein, karbonhidrat ve yaglardan elde edilir. Proteinler hucre yapisinin olusmasini ve korunmasini saglar. Bu nedenle sporcular kesinlikle yeteri kadar protein almak zorundadirlar. Protein et, tavuk, balik, sut ve sut urunlerinde bulunur. Karbonhidratlar da enerjinin temel taslarindandir. Bal, kuru meyveler (uzum, incir, kayisi vb.), pirinc, bugday, yulaf, patates ve olgun meyvelerde bulunur. Sporcularin aldiklari yaglara da ozen gostermeleri gerekmektedir. Zeytinyagi, misir ozu yagi, ay cicek yagi, soya yagi gibi sivi yaglardan veya tereyagi yenilmesi uygundur. Ancak eritilmis hayvan yaglari ve nebati yaglar tavsiye edilmez. Anaerobik enerji kaynaklarinin formulu ise ATP + CP’dir. Bu formul Adenozin Tri Fosfat ile Keratin Fosfat’in bilesimidir. Bu bilesim sonucunda aciga cikan Fosfat enerji uretimini saglar. Anaerobik enerjinin uretimi cesitli besinlerin bilesimi ile vucut tarafindan saglanir. Sporcular antrenman sirasinda terleme sonucu Sodyum ve Potasyum kaybina ugrarlar. Vucudun ihtiyaci olan bu iki elementin de alinmasi onemlidir. Ozellikle muz ve maydanoz tam anlamiyla yogun Potasyum depolayan besinlerdir.

Vitaminler ve mineraller de sporcu beslenmesi ve sagligi acisindan onemlidir. Dengeli beslenme vucuda gerekli olan vitamin ve mineralleri saglar. Agir antrenman donemlerinde doktora danisarak vitamin haplari ve mineralli icecekler de kullanilabilir. Gereginden fazla vitamin hapi almanin performansa negatif etkisi oldugunu unutmamak gerekir. Gereginden fazla alinan bazi vitamin ilaclarinin vucut tarafindan yakilamamasi sonucunda cesitli istenmeyen etkiler gorulebilir.
Bir basketbolcu gerekli performansi elde edebilmek icin her grup besinden dengeli olarak almal?d?r. 3 ana ogun (sabah kahvaltisi, ogle yemegi ve aksam yemegi) duzenli olarak her gun, hemen hemen ayni saatlerde yenmelidir. Duzenli olarak spor yapan gencler beslenme programlarina gunde iki ara ogun daha eklemelidirler. Ancak antrenman ve maclardan once karbonhidrat turu yiyeceklere agirlik verilmesi tavsiye edilir. Antrenman veya mactan onceki son ogunun en az 2 - 3 saat once yenmesi gerekir. Aksi halde besinleri ogutebilmek icin daha fazla kan pompalanmasina ihtiyac duyan mide, uyku hali ve gucsuzluge sebep olacaktir.

BIR GUNLUK ORNEK BESLENME PROGRAMI
Sabah kahvaltisi :3 - 4 dilim kizarmis ekmek; beyaz peynir, az pismis
yumurta; az miktarda tereyagi veya zeytinyagi; bol recel veya bal; sekerli cay veya ihlamur; sut veya taze sikilmis dogal meyve suyu.
Ara ogun :1 bardak sut veya meyve suyu; tost, sandvic veya biskuvi.
Ogle yemegi :Ekmek; etli veya yumurtali sebze yemegi; pilav veya makarna; meyve veya komposto.
Ara ogun :1 bardak sut veya meyve suyu; tost, sandvic veya biskuvi.
Aksam yemegi :Ekmek; haslama ya da izgara et, balik veya tavuk; mevsim salatasi (tuzlu ve bol limonlu); sebze yemegi; sutlu tatli veya meyve.
Vucuttaki su kaybi goz onune alinarak ogunler sirasinda olmamak kaydi ile bolca su icilmelidir. Ara ogunlerde kuru meyvelere de yer verilmelidir.